Begin met een paar wensen waar iedereen zin in heeft en kies daar je verblijfplaatsen omheen. Duinen, een treinrit naar Machu Picchu, dieren zoeken in de jungle: in Peru kunnen die heel verschillende reizen opleveren. Het wordt overzichtelijker wanneer je vanuit een paar plekken uitstappen maakt, met tijd om terug te komen, iets te eten en nog even niets te hoeven. Welke middag wil je eigenlijk vrijhouden? Die vraag is net zo bruikbaar als welke ruïne je wilt zien.
Wat onze vijf weken ons opleverden
In de zomer van 2025 reisden we vijf weken met ons gezin door Peru, met een uitstap naar Bolivia. We begonnen met drukke kustdagen: Paracas, Huacachina en Nazca, gevolgd door de nachtbus naar Arequipa. Daarna bleven we vaker meerdere dagen op dezelfde plek. In de Heilige Vallei beschilderden de kinderen tassen in een tuin; bij Puerto Maldonado wisselden we excursies af met het zwembad. Die middagen horen net zo goed bij onze herinneringen als Machu Picchu. Voor een rustiger kustdeel kun je een extra nacht inplannen.
Laat iedereen iets kiezen
Laat ieder gezinslid vóór vertrek één of twee wensen noemen. Dat kan een grote plek zijn, maar ook chocola maken, een markt bekijken of tijd om te zwemmen. Verdeel die wensen over de reis en bespreek welke uitjes je samen wilt doen. Houd bij jongere kinderen rekening met hun gewone slaap- en eetmomenten; geef oudere kinderen en tieners ook invloed op activiteiten en vrije tijd. Leeftijd alleen vertelt weinig over zin in een museum of een lange wandeldag. Wat thuis plezier oplevert, is een nuttiger begin van het gesprek.
Lima: zeelucht, fonteinen of een museum met een opdracht
Een wandeling langs de Malecón in Miraflores kun je zelf zo lang maken als je wilt. Wij liepen via Larcomar naar Parque del Amor en keken naar de parapenters boven de kust. Bij een stadsochtend kun je één bestemming kiezen en de lunch in dezelfde buurt houden. Bewaar een uitstap naar een andere wijk voor een apart dagdeel; dan hoef je niet voor iedere volgende stop weer een taxi te nemen.
Museo Larco in Pueblo Libre biedt een downloadbare gezinsgids en familieprogramma’s op reservering. Daarmee kun je gericht samen naar voorwerpen zoeken. Er zijn tuinen, een café-restaurant en verschoontafels. Het museum heeft ook een aparte erotische galerij; neem dat mee wanneer je je bezoek kiest. Voor een ander soort uitstap kun je naar het Circuito Mágico del Agua, waar fonteinen bewegen op muziek. Wij zagen de verlichte fonteinen tijdens onze reis. Bewaar voor een avondbezoek ruimte om vooraf rustig te eten.
Kust en duinen: kies ook wat je overslaat
Paracas en Huacachina geven je verschillende redenen om naar de kust te gaan: zee en woestijnlandschap bij Paracas, duinen rond de oase van Huacachina. Bij ons volgden de boottocht naar Ballestas en de rit naar Huacachina op dezelfde dag. Dat kon in onze reis, maar betekende ook bagage ophalen, verder reizen en opnieuw op pad. Je kunt beide plekken ruimer verdelen of er één kiezen en langer blijven. Nazca toevoegen betekent weer een verplaatsing en een volgende slaapplaats.
In Huacachina kozen we voor een eigen buggy en een sandboardles. Dat betekende niet dat de rit rustig werd. Voor je eigen boeking zijn de manier van rijden, het soort sandboardactiviteit en de deelnamevoorwaarden daarom belangrijker dan het woord ‘familietour’. Laat de aanbieder de activiteit voor de leeftijden en wensen van jouw gezelschap toelichten. Wie de rit niet wil doen, kan ervoor kiezen bij de oase te blijven, met vooraf afgesproken begeleiding en een ontmoetingsplek. Het hele gezin hoeft niet dezelfde activiteit te willen.
Een vaste plek in de Andes geeft ruimte
Arequipa gaf ons twee dagen zonder de bagage te verplaatsen. We liepen door Yanahuara en bezochten het kleurrijke klooster Santa Catalina; eten en rondwandelen vormden samen de dag. Zo’n stadsverblijf kun je afwisselen met een langer uitstapje. Bij Colca maakt de slaapplaats veel verschil: een verblijf in de vallei met ritten naar dorpen en uitzichtpunten is een andere keuze dan afdalen en beneden in de canyon overnachten. Wij reisden met een privéchauffeur via Chivay naar Puno. Dat was onze vervoerskeuze, geen noodzakelijke vorm voor ieder gezin.
Voor Cusco en de Heilige Vallei kun je een stad en een dorp als afzonderlijke bases kiezen. Vanuit een verblijf in de vallei houd je meer ruimte voor een bezoek én een middag ter plaatse. Bij ons werd een dag met Chinchero, Moray en Maras gevolgd door tassen beschilderen in de tuin. Die activiteit was persoonlijk voor ons geregeld; je hoeft dus niet te zoeken naar precies dezelfde workshop. Een boekbaar alternatief in Ollantaytambo is ChocoMuseo: het biedt een korte chocoladeworkshop en een uitgebreidere Bean to Bar-workshop, waarbij je zelf chocolade maakt. Kies de vorm op interesse en beschikbare tijd.
Machu Picchu: maak de hele dag zichtbaar
Zet voor deze dag de losse onderdelen naast elkaar: vertrek uit je hotel, vervoer naar het bezoek, rondleiding, eten, terugreis en eventuele bagage die je elders ophaalt. Tijdens onze reis bleef de grote bagage in Ollantaytambo. Na Machu Picchu haalden we die op en reisden we door naar Cusco; het werd een lange dag. Je kunt voor jouw route ook een overnachting na de terugkeer in Ollantaytambo vergelijken. Bespreek met de gids wat de kinderen interessant vinden: bouwwerken, dieren in de afbeeldingen of hoe mensen hier leefden. Gebruik voor entree en trein de actuele opties, niet onze toenmalige reistijden.
De jungle in, met tijd tussen de uitstappen
Bij Puerto Maldonado kozen wij voor Enai, een hotel aan de rivier met zwembad, en boekten we losse excursies. Het hotel vermeldt nog steeds een zwembad en uitstappen, waaronder Lago Sandoval. Daarmee kun je een verblijf samenstellen waarin niet ieder dagdeel al vastligt. Vergelijk dat met een lodgeprogramma waarin vervoer, maaltijden en excursies samen één geheel vormen. Bij beide opties telt hoeveel tijd je daadwerkelijk bij je verblijf hebt en of iedereen aan elke uitstap moet deelnemen.
Op Lago Sandoval zochten onze kinderen de geziene dieren op een kaart op. Dat is een idee dat je kunt meenemen: samen herkennen wat er verschijnt, een paar waarnemingen tekenen of het geluid beschrijven. Tijdens een latere boottocht kwamen er ook capibara’s langs, maar zo’n waarneming kun je niet bestellen. Kies daarom ook op het soort uitstap zelf: varen, door het bos lopen, rustig kijken. Een dierenwens mag mee op reis zonder dat het slagen van de hele dag ervan afhangt.
Een kamer waar de middag ook werkt
Een familiekamer is pas concreet als je weet waar iedereen slaapt. Laat de bedindeling en bezetting bevestigen, en kies bewust tussen één kamer, kamers met verbindingsdeur of een appartement. Kijk ook naar wat je doet wanneer één kind eerder wil slapen: is er een aparte zithoek, tuin of gemeenschappelijke ruimte? Een verblijf bij restaurants maakt een spontaan eetmoment makkelijker; een verder gelegen hotel kan juist prettig zijn als je daar graag blijft. Een zwembad, balkon of tuin vertelt op zichzelf niets over toezicht of inrichting voor jouw gezin.
Reisdagen beginnen bij de hoteldeur
Vergelijk vervoer van deur tot deur, inclusief wachten, bagage en de rit na aankomst. Een nachtbus bespaart een hotelnacht, maar bij ons betekenden de bochten naar Arequipa ook een onrustige nacht. De vroege toegang tot onze kamer was toen heel welkom. Voor jouw route kun je een dagrit, vlucht of extra tussenstop afwegen, zonder te rekenen op meteen een kamer kunnen krijgen. Houd bij de eerste uren na aankomst iets eenvoudigs beschikbaar: lunch in de buurt, even rondlopen of uitpakken.
Een lunchadres in de buurt van je bezoek en iets te eten in de dagtas helpen je om niet steeds opnieuw te moeten zoeken. Maak proeven klein: kies samen één onbekend product of gerecht naast iets dat al vertrouwd is. Voor een workshop of lange excursie is het handig te weten wanneer er gegeten wordt en wat je zelf meeneemt. Houd daarnaast ruimte voor een middag op dezelfde plek: tekenen, kaarten, lezen, spelen of zwemmen wanneer dat bij jullie verblijf past. Een potje Uno met vrienden in Lima bleek al een heel goede middagactiviteit.
Met minder tijd dan onze vijf weken kun je één deel van de reis kiezen: Lima met kust en duinen, of Cusco met de Heilige Vallei en Machu Picchu. Een Amazoneverblijf is een eigen reisdeel met aankomst, vertrek en dagen ter plaatse. Leg zulke onderdelen eerst naast de dagen die je hebt, inclusief de vrije middagen die je wilt behouden. Zo zie je waar een extra bestemming echt past en waar langer blijven aantrekkelijker is.