Arequipa

Arequipa ligt in het zuiden van Peru, met de vulkanen Misti, Chachani en Pichu Pichu in het landschap eromheen. Veel gebouwen in het historische centrum zijn opgetrokken uit licht vulkanisch gesteente, sillar. Daar dankt de stad haar bijnaam ‘de witte stad’ aan. Rond de Plaza de Armas staan lange gevels en bogenrijen, met de kathedraal langs een hele zijde van het plein.

Achter de gevels liggen binnenplaatsen en kloostergangen. Santa Catalina heeft zelfs een heel netwerk van straatjes en woonvertrekken binnen zijn muren, met rode en blauwe muren tussen het lichte steen. Verderop, in San Lázaro, wordt de stad kleiner van schaal: smalle doorgangen, bestrate steegjes en huizen van sillar. Het grote plein, de kloosters en die woonstraten laten heel verschillende kanten van Arequipa zien.

Ook aan tafel heeft Arequipa een eigen karakter. In de traditionele picanterías komen gevulde rocotopepers en stevige garnalensoep op tafel; voor iets zoets is er queso helado, een ijsdessert met melk, kaneel en kokos. Eten hoort hier net zo goed bij een stadsbezoek als de monumenten en musea. Veel reizigers komen onderweg naar de Colcavallei, maar Arequipa heeft genoeg te bieden voor een verblijf dat om de stad zelf draait.

Een witte stad, gebouwd met vulkaansteen

Dat lichte gesteente heet sillar. Het is vulkanisch en kan ook roze zijn; de bijnaam ‘witte stad’ vertelt dus niet het hele verhaal. In het historische centrum komen Europese bouwvormen en inheemse technieken en versieringen samen. De dikke muren, gewelven en binnenplaatsen zijn bovendien onderdeel van een stad die na aardbevingen steeds opnieuw is opgebouwd. Sinds 2000 staat het centrum op de Werelderfgoedlijst.

Dat zie je goed bij La Compañía: het gesteente is er tot een rijk versierde gevel uitgewerkt. Ook in de binnenplaatsen keert dat steenwerk terug, rond bogen en doorgangen. Niet alleen de kerken, maar ook de oude woonhuizen maken het centrum interessant. Sommige binnenplaatsen zijn opengesteld voor bezoekers.

Leuke plekken om de stad te ontdekken

Plaza de Armas en het steenwerk van La Compañía

De Plaza de Armas vormt de kern van het historische stratenplan. Aan een hoek ervan liggen de kerk en kloostergangen van La Compañía. De rijk bewerkte gevel en de kloostergangen tonen waarom Arequipa meer is dan een verzameling witte gebouwen. Wie naar binnen wil, kan ter plekke nagaan welke ruimten open zijn.

Santa Catalina: straatjes achter een kloostermuur

Santa Catalina is geen kerk waar je even binnenkijkt. Binnen de muren ligt een uitgebreid complex met eigen straatjes, kloostergangen en woonvertrekken. De rood- en blauwtinten trekken de aandacht, maar kijk ook naar de kamers: hoe werd hier gewoond, en hoeveel ruimte hadden de bewoners eigenlijk? Dat maakt een bezoek interessanter dan alleen van gekleurde muur naar gekleurde muur lopen.

Houd hier een ruim deel van een ochtend of middag voor vrij. Zo kun je ergens blijven hangen, teruglopen naar een binnenplaats of rustig een vertrek bekijken. Wil je uitleg van een gids, vraag dan naar taal, duur en kosten.

Een omweg door San Lázaro

Rond Campo Redondo liggen de straatjes van San Lázaro, met bestrating, huizen van sillar en smalle doorgangen. Steegjes als Violín en Bayoneta geven de buurt een eigen schaal naast het ruime centrum. Er is geen groot bezoekprogramma: San Lázaro is ook gewoon een woonbuurt.

Yanahuara: de stad van de andere kant

Yanahuara ligt aan de andere kant van de rivier vanaf het centrum. De witte bogen van het uitkijkpunt omlijsten de stad, met bij helder weer de vulkanen daarachter: Misti, Chachani en Pichu Pichu. De wijk biedt ruimte voor een wandeling of lunch, maar een zaak ‘in Yanahuara’ ligt niet automatisch naast het uitkijkpunt.

San Camilo: van marktstalletje naar menukaart

Mercado San Camilo laat een ander deel van de stad zien dan het plein: fruit, groente, kaas, kruiden en kramen met eten, drinken en zoetigheden. Als aanloop naar de lunch verbindt de markt ingrediënten met wat later op tafel kan komen. Wie iemand achter een kraam wil fotograferen, vraagt dat even.

Santuarios Andinos: het verhaal van Juanita

Museo Santuarios Andinos vertelt over archeologische vondsten op de Andesbergen en de offerpraktijken van de Inca's. De bekendste naam is Juanita, het meisje dat op de Ampato werd gevonden. De achtergrond bij de voorwerpen en de vondst is hier de reden om naar binnen te gaan. Het gaat ook over de dood van een kind en menselijke resten; met kinderen is het goed om vooraf te bespreken of jullie dit willen zien. Welke originele resten op jouw bezoekdag worden getoond, kun je het beste bij het museum navragen.

Maak van de lunch een plan

Een picantería is een traditionele eetplek met een eigen geschiedenis. De wortels liggen bij lokalen waar chicha werd gedronken en er iets pittigs bij kwam; het eten kreeg steeds meer de hoofdrol. Een lunch hier past dus net zo goed bij het ontdekken van Arequipa als een museumbezoek. Vraag wat er die dag wordt gekookt en hoe groot de gerechten zijn, voordat je voor iedereen meerdere gangen bestelt.

• Rocoto relleno: een gevulde rocotopeper, meestal met vlees en kaas. Hij kan op een paprika lijken, maar het is een peper.
• Chupe de camarones: een stevige soep met riviergarnalen. Een lunchgerecht, niet alleen een klein soepje vooraf.
• Solterito de queso: een combinatie met onder meer kaas, tuinbonen, maïs en olijven.
• Adobo: een gerecht van varkensvlees, onder andere met ají, ui en chicha de jora. Vooral de zondagochtend is ermee verbonden.
• Queso helado: een ijsdessert met melk, kaneel en kokos. De naam zet je even op het verkeerde been: je bestelt geen bevroren kaasplankje.

Kies een zaak op de maaltijd die je zoekt: voor een picantería-lunch kijk je naar de dagkaart en lunchopening, voor adobo naar het ontbijt. Vraag bij dieetwensen naar de bereiding, bijvoorbeeld wat er in de bouillon of saus zit.

Een concreet lunchadres is La Nueva Palomino, aan Leoncio Prado 122 in Yanahuara. Bekijk de menukaart via het eigen kanaal van de zaak en combineer je lunch eventueel met het uitkijkpunt. Je vindt de verwijzing bij de bronnen onderaan dit artikel.

Zo kun je twee stadsdagen indelen

Twee volle dagen geven je ruimte voor de grotere bezoeken én voor de stad ertussen. Hieronder een voorstel om mee te schuiven, geen uurrooster. De aankomstdag en je dagen in Colca komen daar nog bij.

Eerst het centrum en Santa Catalina

Begin op de Plaza de Armas en loop langs La Compañía. Kies vervolgens of je Santa Catalina vóór of na de lunch wilt bezoeken. Houd het andere dagdeel open voor de straten ertussen en een omweg door San Lázaro. Daarmee heb je een echte stadsdag, zonder dat je telkens vervoer hoeft te regelen naar een volgende excursie.

Markt, museum en een lunch aan de overkant

Begin bij San Camilo en bezoek Santuarios Andinos als de geschiedenis je aanspreekt. Steek daarna over richting Yanahuara, bijvoorbeeld met een picantería-lunch als hoofdplan en het uitkijkpunt erbij. Blijf je liever langer in het museum of aan tafel, dan is er geen reden om de rest alsnog af te werken. Met één stadsdag kies je het beste voor het plein, La Compañía, Santa Catalina en een goede lunch.

Waar slaap je handig?

Voor een eerste bezoek begin je het beste met zoeken in het historische centrum of aan de kant van San Lázaro. Dan sluiten veel van deze wandelingen aan op je accommodatie. Yanahuara is een andere mogelijkheid als je juist daar tijd wilt doorbrengen; reken de oversteek naar het centrum mee. Kijk naar de exacte straat en de kamerligging, niet alleen naar de wijknaam. Een kamer aan de straat en een kamer aan een binnenplaats kunnen in hetzelfde hotel een heel ander verblijf opleveren.

Kom je aan na een nachtbus, vraag dan vooraf wanneer je de kamer in kunt en of je eerder je bagage mag achterlaten. Dat bepaalt of je meteen op pad gaat of eerst ergens ontbijt. Vertrek je later naar Colca en keer je naar hetzelfde hotel terug, bespreek dan ook of je een deel van je bagage kunt laten staan. Voor de stadsbezoeken hierboven is de ligging van je hotel belangrijker dan het aantal excursies dat de receptie aanbiedt.

Vanuit Arequipa de omgeving in

De Ruta del Sillar: waar de stad vandaan komt

Wil je na al die gevels weten hoe sillar wordt gewonnen en bewerkt, kijk dan naar een uitstap naar Añashuayco. Hier staat het werk van de steenhouwers centraal. Tours combineren dat soms met Culebrillas, een andere wandeling door een smalle kloof. Vraag dus welke plekken, entrees en stukken lopen zijn inbegrepen. De naam ‘Ruta del Sillar’ is nog geen volledige beschrijving van de excursie.

Colca verdient eigen dagen

De Colcavallei is een vervolg op je verblijf, geen wijk van Arequipa. Kies daar tussen een bezoek aan dorpen en uitkijkpunten of een reis waarin wandelen centraal staat. Chivay en Cabanaconde hebben daarin een andere rol. Begin bij onze regiogids en kies daarna de bijpassende route; twee dagen buiten de stad vervangen niet de twee stadsdagen hierboven.

Wat kies je als je niet zo van musea houdt?

Kies dan voor de gevels rond het plein, San Lázaro, de markt en een lunch in een picantería. Santa Catalina kan ook aanspreken als je liever door ruimten en straatjes loopt dan langs vitrines. Het museum over Juanita hoeft geen verplicht onderdeel van je bezoek te zijn.

Moet ik overal vooraf een ticket voor hebben?

Een stadswandeling langs het plein en door de buurten vraagt geen excursieboeking. Voor het klooster, museum of een rondleiding check je de actuele toegang apart, zeker rond feestdagen. Vergelijk ook wat inbegrepen is: toegang en begeleiding zijn niet altijd hetzelfde.